Κ. Ξηρογιάννης: «Αυτό ακριβώς που κάνουμε στο ‘’Δίκτυο Πόλεων με λίμνες ‘’ είναι η πρόοδος του ανθρώπου και η εξέλιξη του πολιτισμού»

Σε συνέχεια της αρχικής τους συνάντησης στα τέλη του καλοκαιριού, υπογράφηκε στο Λιδωρίκι την Πέμπτη 4 Οκτωβρίου 2012 η ιδρυτική διακήρυξη του Δικτύου Αδελφοποιημένων Πόλεων με Λίμνες.  Στη σχετική  ημερίδα παρευρέθησαν Δήμαρχοι και αντιπροσωπείες των Δήμων, Amal από τη Σουηδία, Commune of Molveno από την Iταλία, Siofok από την Ουγγαρία, Λάρνακα και Παραλιμνίου από την Κύπρο, των Κοινοτήτων Αλάσσας και Βορόκληνης από την Κύπρο, Αγράφων, Αγρινίου, Αργιθέας, Θηβαίων, Καρδίτσας, Λίμνης Πλαστήρα, Μαραθώνα, Ναυπακτίας, Ορχομενού, Σοφάδων και ο οικοδεσπότης Δήμος Δωρίδος. 

Τον Δήμο Ορχομενού εκπροσώπησε ο Ειδικός Συνεργάτης του Δημάρχου κ. Νίκος Πούσιας, ο οποίος εκ μέρους του εκφώνησε και τον παρακάτω χαιρετισμό:

«Το κέντρο του σημερινού ενδιαφέροντος είναι η κοινές  μας λίμνες  με τον Δήμο Θηβαίων , η Υλίκη και Παραλίμνη .

Θα ήθελα να κάνω όμως μια αναφορά στην ‘’άλλη’’  λίμνη μας την Κωπαΐδα και την ιστορία της η οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την Υλίκη .

Σε όλους σας είναι γνωστή η τεράστια σημασία που είχε για την αγροτική παραγωγή και την ευημερία της περιοχής μας αλλά και της κεντρικής Ελλάδας γενικότερα η αποξήρανση  της Κωπαΐδας . Η αποξήρανση ήταν έργο δαιδαλώδες για τις εποχές που επιχειρήθηκε (16^ος αιώνας  π.χ) αν αναλογιστεί κανείς τα τεχνικά μέσα που είχαν οι πρόγονοί μας διαθέσιμα  . Ήταν έργο μεγαλόπνοο και μεγάλη κληρονομιά αφού ήταν το έναυσμα  πάνω σε αυτό το εφόδιο της καλλιεργήσιμης έκτασης χτίσθηκε η οικονομική ζωή σχεδόν ολόκληρου του νομού Βοιωτίας ως σήμερα . Η μεταγενέστερη και μόνιμη πλέον αποξήρανση βασίστηκε στην γενική ιδέα να διοχετευθούν τα νερά της Κωπαΐδας στις λίμνες Υλίκη και Παραλίμνη οι οποίες θα μετατρέπονταν σε ταμιευτήρες νερού για να αρδεύονται από εκεί  οι καλλιέργειες κατά τους θερινούς μήνες . Είναι λοιπόν συγκοινωνούντα δοχεία κυριολεκτικά η Υλίκη και η αγροτική παραγωγή για την περιοχή μας .

Το μεγάλο αυτό έργο κατά την αρχαιότητα στην εποχή των (Μυκηναϊκά χρόνια ) Μινυών που επιχειρήθηκε η πρώτη αποξήρανση στάθηκε σημείο τριβής και μεγάλης κόντρας των δύο μεγάλων πόλεων της εποχής , της Θήβας και του Ορχομενού . Οι δύο πόλις έφτασαν ακόμα και σε πολεμικές συγκρούσεις καθώς και σε καταστροφή ή δολιοφθορά των αποστραγγιστικών έργων η μία της άλλης προκειμένου να επικρατήσουν στην περιοχή .

Εδώ έρχομαι λοιπόν να υπογραμμίσω  πως αυτό ακριβώς που κάνουμε στο ‘’Δίκτυο Πόλεων με λίμνες ‘’  είναι η πρόοδος του ανθρώπου και η εξέλιξη του πολιτισμού  . Δηλαδή να κάνουμε από κοινού προσπάθειες για ισόρροπη ανάπτυξη μέσα από τα φυσικά στοιχεία του τόπου μας . Πρέπει να δούμε ότι πλέον η λίμνη αυτή , η Υλίκη είναι μόνο για να ενώσει τις διαφορετικές πόλις που ωφελούνται από τα νερά της . Και οι άνθρωποι που ωφελούνται δεν είναι μόνο οι προφανείς , δηλαδή οι κάτοικοι  Ορχομενού και Θήβας  αλλά  πολλοί περισσότεροι καθώς από την δεκαετία του 1950 από την λίμνη πίνουν νερό στην Αθήνα αλλά και μέρος των κατοίκων της Χαλκίδας . Δεν είναι πλέον σημείο τριβής και διεκδίκησης ανάμεσα σε δύο πόλεις , ούτε διαχωριστικό σύνορο . Είναι βάση για μια από κοινού νέα κατεύθυνση για την διαχείριση και προστασία του φυσικού αυτού πόρου και έμμεσα του μέλλοντος μας και των παιδιών μας .

Η περιοχή Υλίκης-Βοιωτικού Κηφισού-Παραλίμνης έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα «Δίκτυο Φύση 2000», στη κατηγορία Α, σύμφωνα με την οδηγία 92/93 της Ε.Ε για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων. Παρόλα αυτά το παράνομο κυνήγι, η ανεξέλεγκτη υπερβόσκηση των παρόχθιων περιοχών, τα φυτοφάρμακα των γειτονικών γεωργικών εκτάσεων και τα αστικά στερεά απόβλητα (μπάζα-σκουπίδια) την απειλούν ολοφάνερα .

Η Υλίκη στα ομηρικά χρόνια λεγόταν και Κηφισσίδα, ενώ το σημερινό όνομα το οφείλει στην αρχαία πόλη Υλη ή Υλαι που βρισκόταν σε κοντινό ύψωμα (πιθανόν του Πτώου Ορους). Είναι μερικώς φυσική λίμνη περιτριγυρισμένη από τα βουνά χαμηλού υψομέτρου Σφίγγιο (δυτικά), Μεσσάπιο (ανατολικά) και Πτώο (βόρεια). Η λεκάνη της δέχεται τα νερά της αποξηραμένης Κωπαΐδας λίμνης μέσω τών ποταμών  Βοιωτικός Κηφισός και Μέλανας Ποταμός , συγχρόνως  εμπλουτίζεται και από υπόγειες πηγές.

Η αρχαία λίμνη Τρεφία, όπως λεγόταν η Παραλίμνη (ή Τροφία σύμφωνα με τον Στράβωνα), ήταν γνωστή ανέκαθεν ως μεταναστευτικός σταθμός, κυρίως των παρυδάτιων πουλιών . Η Παραλίμνη θεωρείται ένας από τους ελάχιστους μεσόγειους υδροβιότοπους  που έχουν πια απομείνει στη Νότια Ελλάδα καθώς βρίσκεται πάνω στον μεταναστευτικό διάδρομο της ανατολικής ηπειρωτικής χώρας. Προσαρμοζόμενοι στην εποχή μας δεν μπορούμε να παραβλέψουμε την στροφή της οικονομίας στον τριτογενή τομέα και την παροχή υπηρεσιών είτε αυτές οι υπηρεσίες αφορούν τον τουρισμό είτε τις αθλητικές δραστηριότητες που μπορούν να αναπτυχτούν σε μία λίμνη και στην παράκτια περιοχή αυτής. Εδώ είναι που η συμβολή του δικτύου πρέπει να είναι καίρια  . Στην ανταλλαγή της τεχνογνωσίας μεταξύ μας καθώς και την δημιουργία ενός δικτύου συνεργασίας και αμοιβαίας ροής πληροφοριών . Μεγάλα κενά είμαι σίγουρος ότι έχουμε όλοι μας και μικρή εμπειρία σε ότι αφορά το νομικό πλαίσιο το οποίο καλύπτει την εκμετάλλευση μιας λίμνης και τα περιβαλλοντικά όρια της εκμετάλλευσης αυτής έτσι ώστε να είναι προς όφελος του ανθρώπου αλλά και του περιβάλλοντος . Λέγοντας για περιβαλλοντικές επιπτώσεις γίνετε σαφές πως ο εκσυγχρονισμός της αγροτικής παραγωγής και η απαραίτητη στροφή στην βιολογική καλλιέργεια συνδέετε αναγκαστικά με την προστασία μιας λίμνης από την οποία αρδεύονται τα χωράφια μας . Το θέμα αυτό δεν είναι νέο αλλά παραμένει πολύ σημαντικό και δεν είναι άλλο από την  χρήση φυτοφαρμάκων και τα υπολείμματα τους (συσκευασίες ) τα οποία καταλήγουν στην λίμνη μέσω των ποταμιών και του δικτύου άρδευσης των νερών . Μαζί με τα φυτοφάρμακα αναγκαίο κακό είναι και τα λιπάσματα για τις καλλιέργειες . Όλα αυτά είναι πολύ πιθανό αν δεν ελεγχθεί η χρήση και δεν προσδιοριστεί η ορθολογική ποσότητα να αποτελέσουν κίνδυνο για την βιοποικιλότητα στην λίμνη και τις γύρο περιοχές . Ψάρια και πουλιά που ζουν στην Υλίκη και κάποια από αυτά είναι μοναδικά στο είδος τους κινδυνεύουν .  Το νερό είναι η ζωή μας , πολλοί μελετητές αναφέρουν πως μελλοντικοί πόλεμοι δεν θα ξεσπάσουν για το πετρέλαιο πλέον αλλά για το νερό αν αυτό βρεθεί σε έλλειψη . Και δεν είναι απίθανο να γίνει κάτι τέτοιο αφού για πολλές δεκαετίες υπήρχε η εντύπωση πως νερό θα υπάρχει πάντα και η φύση θα είναι εδώ να αναπληρώνει οποιαδήποτε καταστροφή προκαλεί ο άνθρωπος . Κάτι τέτοιο δεν ισχύει και δυστυχώς το έχουμε δει στον πλανήτη και στις τεράστιες φυσικές καταστροφές που βιώνει ολοένα και πιο συχνά . Τέλος συνειδητοποιώντας της συνθήκες που οδηγούμαστε να ζήσουμε οικονομικές και πολιτικές είναι αναγκαίες κινήσεις συνεννόησης και συνεργασίας  σαν και αυτή από όλους μας και από κάθε επιμέρους κομμάτι μιας κοινωνίας αφού δεν μπορούμε να ελπίζουμε στο άμεσο τουλάχιστον μέλλον την στήριξη και συμπαράσταση από μια κεντρική εξουσία (κυβέρνηση , υπουργεία ) . Χαιρετίζω λοιπόν την προσπάθεια αυτή με μεγάλη ικανοποίηση και προσμονή για κάτι καλλίτερο , κάτι που έχουμε ανάγκη εμείς , αλλά ιδιαίτερα οι νεώτερες γενιές για τις οποίες οφείλουμε να αγωνιστούμε».