Της Γιάννας Νταντούμη,
Φοροτεχνικός –
Πρόεδρος Επαγγελματικού Τμήματος Επιμελητηρίου Βοιωτίας
Δημοτική Σύμβουλος Δήμου Λεβαδεών
Άμεσες αλλαγές στην φορολογία εισοδήματος, πολλές από τις οποίες θα ισχύσουν ήδη από το 2011, αποφασίστηκαν για φυσικά πρόσωπα, επιχειρήσεις και επιτηδευματίες. Στο παρόν τεύχος αναλύονται οι βασικότερες τροποποιήσεις και στο επόμενο θα αναφερθούμε στην αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης των φυσικών προσώπων, στις αλλαγές στον κώδικα βιβλίων και στοιχείων (κατάργηση απαλλαγής τήρησης βιβλίων, πρόστιμα και διοικητικές ποινές).
1. ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ
Κλίμακα φορολογίας εισοδήματος
Καθιερώνεται νέα κλίμακα φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων η οποία είναι κοινή για όλους τους φορολογουμένους ανεξάρτητα από την κατηγορία (πηγή) εισοδήματος.
Δαπάνες απόκτησης αγαθών και λήψης υπηρεσιών
Το αφορολόγητο ποσό των 12.000,00 € ισχύει εφ’ όσον ο φορολογούμενος προσκομίσει αποδείξεις που έχουν εκδοθεί σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Β.Σ. για δαπάνες αγοράς αγαθών και λήψης υπηρεσιών, τις οποίες πραγματοποιεί ο ίδιος, η σύζυγός του και τα τέκνα που τον βαρύνουν.
Το ελάχιστο ποσό των αποδείξεων δαπανών, που απαιτείται να προσκομισθούν, ορίζεται, με βάση το δηλούμενο και φορολογούμενο ατομικό εισόδημα του φορολογουμένου, ανά κλίμακα ως ακολούθως:
α) Για ατομικό εισόδημα μέχρι 12.000,00 € σε ποσοστό 10% αυτού, και
β) Για ατομικό εισόδημα πάνω από 12.000,00 €, για το τμήμα αυτού μέχρι 12.000,00€ σε ποσοστό 10% και για το τμήμα πάνω από τα 12.000,00€ σε ποσοστό 30% αυτού. Όταν το εισόδημα είναι μέχρι 6.000,00 € δεν απαιτούνται αποδείξεις δαπανών.
Ποιοι δεν υποχρεούνται να προσκομίσουν αποδείξεις δαπανών
Δημόσιοι υπάλληλοι που υπηρετούν στην αλλοδαπή
Λοιπά πρόσωπα που αναφέρονται στην παράγραφο 3 του άρθρου 47 του Κ.Φ.Ε.
Όσοι διαμένουν σε οίκο ευγηρίας
Φυλακισμένοι
Κάτοικοι κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αποκτούν εισόδημα στην Ελλάδα πλέον του 90% του συνολικού εισοδήματός τους.
Ποιες δαπάνες δεν περιλαμβάνονται
Οι δαπάνες που προβλέπονται στο άρθρο 8 (μειώσεις του φορολογητέου εισοδήματος) π.χ. εισφορές που καταβάλλονται σε ταμεία ασφάλισης.
Οι δαπάνες που προβλέπονται στο άρθρο 9 (μειώσεις φόρου) π.χ. ασφάλειες ζωής.
Οι δαπάνες που προβλέπονται στο άρθρο 17 (απόκτηση περιουσιακών στοιχείων) π.χ. αγορά αυτοκινήτου, σκάφους αναψυχής κ.λ.π.
Οι δαπάνες ύδρευσης, αποχέτευσης, ηλεκτρισμού και τηλεπικοινωνιών γενικά
Οι δαπάνες εισιτηρίων κάθε είδους μεταφορικών μέσων.
Ανώτατο ποσό δαπανών
Υπόχρεος: 15.000,00€
Σύζυγοι: 30.000,00€
Προσκόμιση αποδείξεων μικρότερου ύψους από τις απαιτούμενες
Αν το ποσό των προσκομιζομένων αποδείξεων δαπανών του φορολογουμένου είναι μικρότερο από το ποσό που απαιτείται, επιβάλλεται φόρος με συντελεστή 10% επί της διαφοράς.
Προσκόμιση αποδείξεων μεγαλύτερου ύψους από τις απαιτούμενες
Αν το ποσό των προσκομιζόμενων αποδείξεων δαπανών του φορολογουμένου είναι μεγαλύτερο από το ποσό που απαιτείται, εκπίπτει από το συνολικό φόρο, που προκύπτει με βάση την κλίμακα του άρθρου 9, φόρος με συντελεστή 10% επί της διαφοράς.
Επιμερισμός δαπανών συζύγων
Οι δαπάνες που έχουν πραγματοποιηθεί υπολογίζονται αθροιστικά και για τους δύο συζύγους μόνον εφ’ όσον έχουν περιληφθεί στην αρχική δήλωση και επιμερίζονται μεταξύ των συζύγων ανάλογα με το δηλούμενο και φορολογούμενο ατομικό εισόδημα της αρχικής δήλωσής τους, αφού προηγουμένως καλυφθεί το ποσό των αποδείξεων που απαιτείται για την κάλυψη του αφορολόγητου ποσού.
Εκπτώσεις δαπανών από το εισόδημα που παραμένουν
Οι εισφορές στα ταμεία ασφάλισης π.χ. ΟΑΕΕ. ΤΣΑΥ κ.λ.π.
Οι τόκοι από συμβάσεις δανείων για απόκτηση πρώτης κατοικίας που είχαν συναφθεί μέχρι 31/12/1999 (όλο το ποσό)
Οι τόκοι από συμβάσεις δανείων για απόκτηση πρώτης κατοικίας που είχαν συναφθεί από 1/1/2000 μέχρι 31/12/2002 (το ποσό που αντιστοιχεί σε επιφάνεια κατοικίας μέχρι 120 τ.μ.)
Το 20% της δαπάνης που καταβλήθηκε για την αγορά μεριδίων μετοχικών και μεικτών αμοιβαίων κεφαλαίων εσωτερικού, εφ’ όσον δεν μεταβιβάστηκαν για 3 έτη από την αγορά τους(μέγιστη μείωση 3.000,00€).
Τα έξοδα της ιατρικής περίθαλψης του φορολογουμένου και των λοιπών προσώπων που τον βαρύνουν.
Μειώσεις φόρου
-ασφάλιστρα (ποσοστό 20% της δαπάνης και μέχρι ποσό δαπάνης 1.200,00€ για άγαμο και 2.400,00€ για οικογένεια.
-δωρεές – χορηγίες (μείωση φόρου σε ποσοστό 20%)
-αμοιβές δικηγόρων για νομικές υπηρεσίες (μείωση φόρου σε ποσοστό 20%)
-δαπάνες ενεργειακής αναβάθμισης ακινήτου (μείωση φόρου σε ποσοστό 10% της δαπάνης για επεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης ακινήτου) π.χ. αλλαγή λέβητα. Ανώτερο ποσό δαπάνης 6.000,00€
-διατροφή μεταξύ συζύγων (μείωση φόρου σε ποσοστό 20% της διατροφής με ανώτερο ποσό μείωσης τα 3.000,00€.
2.ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΔΕΥΜΑΤΙΩΝ
Φορολογία των προσώπων της παραγράφου 4 του άρθρου 2 του Ν.2238/1994
Για τα πρόσωπα της παραγράφου 4 του άρθρου 2 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος ( Ο.Ε., Ε.Ε., κοινοπραξίες, αστικές κερδοσκοπικές ή μη εταιρίες και συμμετοχικές ή αφανείς εταιρίες) το καθαρό εισόδημά τους φορολογείται με συντελεστή 25% μετά την αφαίρεση των κερδών τα οποία απαλλάσσονται από το φόρο ή φορολογούνται αυτοτελώς και των κερδών τα οποία προέρχονται από μερίσματα ημεδαπών Α.Ε., ή συνεταιρισμών και των κερδών από μερίδια ημεδαπής Ε.Π.Ε. ή από συμμετοχή σε λοιπές επιχειρήσεις.
Ειδικά όμως για τις Ο.Ε., τις Ε.Ε. και τις κοινωνίες κληρονομικού δικαίου (που ασκούν επιχείρηση ή επάγγελμα, στις οποίες μεταξύ των κοινωνών περιλαμβάνονται και ανήλικοι), τα κέρδη που αναλογούν στους ομόρρυθμους εταίρους φυσικά πρόσωπα και στους κοινωνούς φυσικά πρόσωπα, φορολογούνται με συντελεστή 20%, αφού αφαιρεθεί η επιχειρηματική αμοιβή για μέχρι 3 ομόρρυθμους εταίρους φυσικά πρόσωπα ή μέχρι 3 κοινωνούς φυσικά πρόσωπα, με τα μεγαλύτερα ποσοστό συμμετοχής.
Παρατηρήσεις σχετικά με το νέο τρόπο φορολόγησης των προσώπων της παραγράφου 4 του άρθρου 2 του Ν.2238/1994
α) Στις Ο.Ε. και Ε.Ε. με συντελεστή 20% θα φορολογούνται τα κέρδη τα οποία θα αναλογούν στους ομόρρυθμους εταίρους φυσικά πρόσωπα, δηλαδή τα κέρδη που θα αντιστοιχούν σε εταίρους νομικά πρόσωπα και τα κέρδη των Ε.Ε. που θα αναλογούν στους ετερόρρυθμους εταίρους θα φορολογούνται με 25%.
β) Με συντελεστή 25% θα φορολογούνται τα κέρδη των κοινωνιών αστικού δικαίου που ασκούν επιχείρηση ή επάγγελμα από 20% που ίσχυε.
γ) Οι ομόρρυθμοι εταίροι αν συμμετέχουν σε περισσότερες εταιρίες θα λαμβάνουν επιχειρηματική αμοιβή από όλες, εφ’ όσον περιλαμβάνονται στους δικαιούχους βάσει των ποσοστών συμμετοχής τους, διότι απαλείφθηκε η διάταξη που προέβλεπε ότι την επιχειρηματική αμοιβή θα την λάμβαναν από την εταιρία εκείνη η οποία βάσει του ποσοστού συμμετοχής τους έδινε σε αυτούς τα μεγαλύτερα κέρδη.
Φορολογία επιχειρήσεων ανέγερσης και πώλησης οικοδομών
Αυξάνεται ο συντελεστής εξωλογιστικού προσδιορισμού των επιχειρήσεων που ασχολούνται με την πώληση ανεγειρόμενων οικοδομών από 15% σε 20%.
Προσδιορισμός καθαρού εισοδήματος υπόχρεων του άρθρου 33 του Ν.2238/1994
-Εκμεταλλευτές λεωφορείων ενταγμένων σε ΚΤΕΛ (από 1/1/2010 θα προσδιορίζουν το καθαρό εισόδημά τους λογιστικά).
-Εκμεταλλευτές επιβατικών αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης (ΤΑΧΙ) (από 1/7/2010 θα προσδιορίζουν το καθαρό εισόδημά τους λογιστικά. Ειδικά για το τμήμα της διαχειριστικής περιόδου από 1/1/2010 μέχρι 30/6/2010 θα φορολογηθούν τεκμαρτά προσαυξημένα κατά ποσοστό 50%, τα οποία περιορίζονται σε δωδέκατα. Τα τεκμαρτά ποσά αυτά μειώνονται ανάλογα με την έδρα τους σε πόλεις με πληθυσμό κάτω από 200.000 κατοίκους κατά ποσοστό 10% και κάτω από 50.000 κατοίκους κατά ποσοστό 30%).
-Εκμεταλλευτές ενοικιαζομένων επιπλωμένων δωματίων και διαμερισμάτων (από 1/7/2010 θα προσδιορίζουν το καθαρό εισόδημά τους λογιστικά. Από 1/1/2010 μέχρι 30/6/2010 τα του καταβαλλόμενου φόρου των παραπάνω υπόχρεων μειώνονται στο μισό και εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση για το τμήμα της παραπάνω διαχειριστικής περιόδου).
-Επιχειρήσεις εκμετάλλευσης κάμπινγκ (από 1/1/2010 θα προσδιορίζουν το καθαρό τους εισόδημα λογιστικά)
-επιχειρήσεις αποκλειστικά πλανοδίων λιανοπωλητών και αποκλειστικά λιανοπωλητών σε λαϊκές αγορές (από την ημερομηνία ένταξής τους σε κατηγορία τήρησης βιβλίων και έκδοσης στοιχείων του Κ.Β.Σ. και μετά θα προσδιορίζουν το καθαρό εισόδημά τους λογιστικά).
-Αρχιτέκτονες, μηχανικοί (από 1/1/2010 θα προσδιορίζουν το καθαρό εισόδημά τους λογιστικά).
Φορολογία νομικών προσώπων της παραγράφου 1 του άρθρου 101του Ν.2238/1994
Για τα πρόσωπα της παραγράφου 1 του άρθρου 101 (Α.Ε., Ε.Π.Ε., συνεταιρισμοί κ.λ.π.) τα κέρδη πλέον θα διαχωρίζονται σε διανεμόμενα και αδιανέμητα και θα υπάρχει ξεχωριστή φορολογική μεταχείριση.
Φορολογία αδιανέμητων κερδών
Ειδικά για τα κέρδη τα οποία προκύπτουν από διαχειριστικές περιόδους που αρχίζουν από την 1/1/2010 έως 31/12/2010, ο συντελεστής φορολογίας ορίζεται σε 24%, για τα κέρδη τα οποία προκύπτουν από διαχειριστικές περιόδους που αρχίζουν από την 1/1/2011 έως 31/12/2011, ο συντελεστής φορολογίας ορίζεται σε 23%, για τα κέρδη τα οποία προκύπτουν από διαχειριστικές περιόδους που αρχίζουν από την 1/1/2012 έως την 31/12/2012, ο συντελεστής φορολογίας ορίζεται σε 22%, και για τα κέρδη τα οποία προκύπτουν από διαχειριστικές περιόδους που αρχίζουν από την 1/1/2013 έως την 31/12/2013, ο συντελεστής φορολογίας ορίζεται σε 21%.
Φορολογία διανεμομένων κερδών
Για τα κέρδη που διανέμουν οι ημεδαπές Α.Ε. με την μορφή αμοιβών και ποσοστών στα μέλη του Δ.Σ. και στους διευθυντές, αμοιβών στο εργατοϋπαλληλικό προσωπικό, εκτός μισθού, καθώς και μερισμάτων ή προμερισμάτων σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα, ημεδαπά ή αλλοδαπά, ή νομικές οντότητες, ενώσεις προσώπων ή ομάδες περιουσίας, ανεξάρτητα εάν η καταβολή τους γίνεται σε μετρητά ή μετοχές, η Α.Ε. καταβάλλει φόρο με συντελεστή 40%.
Οι ανωτέρω διατάξεις έχουν εφαρμογή και για κέρδη παρελθουσών χρήσεων που διανέμονται ή κεφαλαιοποιούνται από 1/1/2011. Από το φόρο που οφείλεται με συντελεστή 40%, αφαιρείται ο φόρος που καταβλήθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις της περίπτωσης α΄ του άρθρου 109, όπως ίσχυε πριν την τροποποίησή του, και αντιστοιχεί στα εισοδήματα αυτά.
