Με πρωτοβουλία του πρώην Πρωθυπουργού και Βουλευτή Αχαΐας Γιώργου Παπανδρέου, κατατέθηκε στη Βουλή Ερώτηση από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ–Κινήματος Αλλαγής προς τους Υπουργούς Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης, με θέμα: «Data Centers στην Ελλάδα: Ανάγκη ολοκληρωμένου εθνικού σχεδιασμού για ενέργεια, νερό, χωροθέτηση, περιβάλλον, ψηφιακή ανθεκτικότητα και κυριαρχία». Η πρωτοβουλία αναδεικνύει την ανάγκη διαμόρφωσης ενός ολοκληρωμένου εθνικού σχεδιασμού για την ανάπτυξη των Κέντρων Δεδομένων (Data Centers) στην Ελλάδα, με σαφείς κανόνες, διαφάνεια και συνεκτική αποτίμηση των ενεργειακών, περιβαλλοντικών, χωροταξικών και αναπτυξιακών επιπτώσεών τους.
Η ταχεία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης και των ψηφιακών υπηρεσιών δημιουργεί σημαντικές επενδυτικές και αναπτυξιακές ευκαιρίες για τη χώρα. Η διεθνής εμπειρία, ωστόσο, δείχνει ότι η προσέλκυση Data Centers χωρίς προηγούμενη αποτίμηση των ενεργειακών, περιβαλλοντικών και χωροταξικών επιπτώσεων μπορεί να ασκήσει σημαντικές πιέσεις στα ηλεκτρικά δίκτυα, να αυξήσει το κόστος των απαιτούμενων υποδομών και να μετακυλίσει μέρος του κόστους στους υπόλοιπους καταναλωτές.
Ενδεικτική είναι η εκτίμηση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας ότι η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας των Data Centers στην Ευρώπη ενδέχεται να αυξηθεί κατά περίπου 70% μεταξύ 2024 και 2030. Καθίσταται, συνεπώς, αναγκαία η έγκαιρη αποτίμηση της πρόσθετης ζήτησης, της διαθέσιμης ισχύος, των απαιτούμενων επενδύσεων στα δίκτυα και του τρόπου κατανομής του σχετικού κόστους. Παράλληλα, η κατανάλωση νερού, οι ανάγκες ψύξης, η χωροθέτηση και οι σωρευτικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις πρέπει να αξιολογούνται με βάση τα πραγματικά χαρακτηριστικά κάθε εγκατάστασης και τις δυνατότητες κάθε περιοχής.
Το ζήτημα βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο της διεθνούς συζήτησης, ενώ αντίστοιχοι προβληματισμοί αναδεικνύονται και στον ελληνικό δημόσιο διάλογο μέσα από πρόσφατες δημοσιογραφικές έρευνες, αφιερώματα και ρεπορτάζ, τα οποία φωτίζουν κρίσιμες και λιγότερο ορατές πλευρές της ανάπτυξης των Data Centers και των επιπτώσεών της στην ενέργεια, το περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες.
Με την κοινοβουλευτική τους Ερώτηση, οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ–Κινήματος Αλλαγής ζητούν συγκεκριμένες απαντήσεις από τα συναρμόδια Υπουργεία σε 21 ερωτήματα, που καλύπτουν το σύνολο του κύκλου σχεδιασμού, αδειοδότησης, ανάπτυξης και λειτουργίας των Data Centers.
Ειδικότερα, ζητούν να δημοσιοποιηθεί το πλήρες παραδοτέο της μελέτης για τη χωροθέτηση και ανάπτυξη Data Centers στην Ελλάδα, μαζί με τη μεθοδολογία, τα βασικά δεδομένα και τις παραδοχές της, ώστε να είναι δυνατός ο ουσιαστικός κοινοβουλευτικός και δημόσιος έλεγχος. Ζητούν, επίσης, αναλυτική εικόνα των αιτημάτων σύνδεσης στο Σύστημα Μεταφοράς και στο Δίκτυο Διανομής, της συνολικής αιτούμενης ισχύος, της γεωγραφικής κατανομής και του βαθμού ωριμότητας των έργων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ποιος επιβαρύνεται από το κόστος των αναγκαίων επεκτάσεων και αναβαθμίσεων των δικτύων, στο ενδεχόμενο επίδρασης της νέας ζήτησης στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και στα κριτήρια προτεραιοποίησης επενδύσεων που διεκδικούν περιορισμένο ηλεκτρικό χώρο. Παράλληλα, τίθενται ζητήματα αξιοποίησης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και αποθήκευσης, ευέλικτης διαχείρισης φορτίου και ανάκτησης της απορριπτόμενης θερμότητας.
Η Ερώτηση καλύπτει ακόμη την κατανάλωση νερού και την ενσωμάτωσή της στον υδατικό σχεδιασμό, την αξιολόγηση των σωρευτικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, την ενημέρωση και ουσιαστική διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες, καθώς και τη δημιουργία δημόσιου μηχανισμού αποτύπωσης βασικών στοιχείων για τη λειτουργία των Data Centers. Ζητούνται, επίσης, διευκρινίσεις για την εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων ενεργειακής απόδοσης, την κυβερνοασφάλεια, την προστασία κρίσιμων δεδομένων και την αποφυγή υπέρμετρης εξάρτησης του Δημοσίου από συγκεκριμένους τεχνολογικούς παρόχους.
Παράλληλα, η Κ.Ο. του ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής ζητά να αποτιμηθεί το πραγματικό αναπτυξιακό αποτύπωμα των επενδύσεων: Οι μόνιμες θέσεις εργασίας, η εγχώρια προστιθέμενη αξία, η συνεργασία με ελληνικές επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, καθώς και τα μετρήσιμα οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες.
Το ζητούμενο για το ΠΑΣΟΚ–Κίνημα Αλλαγής δεν είναι η αποτροπή των επενδύσεων στην ψηφιακή οικονομία, αλλά η διασφάλιση ότι η ανάπτυξή τους θα υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον. Η ψηφιακή μετάβαση δεν μπορεί να αξιολογείται μόνο με βάση το ύψος των επενδυτικών ανακοινώσεων. Οφείλει να συνοδεύεται από ενεργειακή ασφάλεια, ορθολογική χρήση των φυσικών πόρων, διαφάνεια, προστασία των καταναλωτών και μετρήσιμα οφέλη για την ελληνική οικονομία και τις τοπικές κοινωνίες.
Τέλος, με την Ερώτησή τους, οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ–Κινήματος Αλλαγής ζητούν από την κυβέρνηση να παρουσιάσει τα πραγματικά δεδομένα και να αποσαφηνίσει με ποιο σχέδιο, ποιους κανόνες και ποια κριτήρια προωθεί την ανάπτυξη των Data Centers στη χώρα.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της Ερώτησης:
Αθήνα, 06 Οκτωβρίου 2026
ΕΡΩΤΗΣΗ
ΠΡΟΣ:
Τον Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης
Τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Τον Υπουργό Ανάπτυξης
ΘΕΜΑ: «Data Centers στην Ελλάδα: Ανάγκη ολοκληρωμένου εθνικού σχεδιασμού για ενέργεια, νερό, χωροθέτηση, περιβάλλον, ψηφιακή ανθεκτικότητα και κυριαρχία»
Η ταχεία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, του cloud computing και γενικότερα της ψηφιακής οικονομίας αυξάνει διεθνώς τη ζήτηση για υποδομές Κέντρων Δεδομένων (Data Centers), αναδεικνύοντας παράλληλα σημαντικά ζητήματα ως προς την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, την ανάπτυξη των ηλεκτρικών δικτύων, τη χωροθέτηση, το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, την κυβερνοασφάλεια και τις επιπτώσεις στις τοπικές κοινωνίες.
Η συζήτηση για τα Data Centers έχει ήδη ανοίξει σε διεθνές επίπεδο. Μόλις πρόσφατα και ειδικότερα στις 17 Σεπτεμβρίου 2026, ο Ισπανός Πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεζ δημοσίευσε άρθρο στον διαδικτυακό ιστότοπο “Bloomberg” με τίτλο “How to Stop Data Centers From Grabbing Too Much Power”. Στο άρθρο αυτό, ο Σάντσεζ επισημαίνει ότι η εκρηκτική ανάπτυξη των data centers λόγω της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να δημιουργήσει τεράστια πρόσθετη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, προτείνοντας μία σειρά μέτρων που έχει θέσει σε διαβούλευση για την προστασία τόσο του περιβάλλοντος, όσο και των τελικών καταναλωτών ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να μην επωμισθούν ένα δυσανάλογο κόστος στους λογαριασμούς τους, αλλά και ευρύτερα στην ποιότητα ζωής τους.
Η συζήτηση όμως αυτή διεξάγεται και στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού και ειδικότερα στις Ηνωμένες Πολιτείες αναφορικά με τα Data Centers και τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον, τη δημόσια υγεία, αλλά και στην οικονομική κατάσταση του μέσου καταναλωτή ενέργειας. Ήδη από τον Φεβρουάριο του 2026, ο Ανεξάρτητος Γερουσιαστής του Βερμόντ, Bernie Sanders, ζήτησε δημόσια ομοσπονδιακό μορατόριουμ στην κατασκευή AI Data Centers, ενώ στις 25 Μαρτίου 2026, από κοινού με την Alexandria Ocasio-Cortez, ανακοίνωσαν το AI Data Moratorium Act, το οποίο προβλέπει προσωρινή αναστολή νέων AI data centers μέχρι να θεσπιστούν εθνικές ασφαλιστικές δικλίδες. Μεταξύ των προϋποθέσεων είναι να διασφαλιστεί ότι η AI δεν αυξάνει τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, δεν επιβαρύνει τις κοινότητες και δεν καταστρέφει το περιβάλλον.
Αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο η συζήτηση για τις επιπτώσεις της ταχείας ανάπτυξης των Data Centers εντείνεται. Ενδεικτικό είναι το αφιέρωμα της ευρωπαϊκής πλατφόρμας ARTE, το οποίο δημοσιεύθηκε στην Ελλάδα από την ιστοσελίδα Kathimerini.gr στις 28 Σεπτεμβρίου 2026 (διαθέσιμο στον παρακάτω σύνδεσμο: https://www.kathimerini.gr/
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της ταχύτητας με την οποία αυξάνονται οι ενεργειακές ανάγκες του κλάδου. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από Data Centers στην Ευρώπη προβλέπεται να αυξηθεί κατά περίπου 70% μεταξύ 2024 και 2030. Παράλληλα, η ανάπτυξη νέων εγκαταστάσεων συνεπάγεται αυξημένες ανάγκες σε γη και νερό, ιδίως για την ψύξη των διακομιστών, ενώ αναδεικνύεται και το ζήτημα της ταχείας αύξησης των ηλεκτρονικών αποβλήτων που συνδέονται με την ανάπτυξη υποδομών Generative AI.
Οι πιέσεις αυτές έχουν ήδη οδηγήσει αρκετές ευρωπαϊκές χώρες στην αναζήτηση αυστηρότερων κανόνων για τη σύνδεση και λειτουργία νέων Data Centers. Ενδεικτική είναι η περίπτωση της Ιρλανδίας, όπου η αρμόδια Ρυθμιστική Αρχή έχει θεσπίσει ειδικό πλαίσιο σύνδεσης για νέα Data Centers, λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς του ηλεκτρικού συστήματος, την ασφάλεια εφοδιασμού και την ανάγκη πρόσθετης παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ή/και αποθήκευσης.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν και οι πλέον πρόσφατες εξελίξεις σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στις 21 Σεπτεμβρίου 2026 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε το "Data Centre Energy Efficiency Package", στο πλαίσιο του οποίου προωθείται κοινό ευρωπαϊκό σύστημα κατάταξης και σήμανσης των Data Centers σε κατηγορίες Α έως G ως προς την ενεργειακή και υδατική τους απόδοση. Παράλληλα, έχει ξεκινήσει διαδικασία για τη θέσπιση ελάχιστων προτύπων απόδοσης, σε μία περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει σημαντική αύξηση της υπολογιστικής δυναμικότητάς της, συνδυάζοντάς την με υψηλότερη ενεργειακή αποδοτικότητα και τον στόχο κλιματικά ουδέτερων και ενεργειακά αποδοτικών Data Centers έως το 2030.
Στην Ελλάδα, η ανάπτυξη των Data Centers παρουσιάζεται ως σημαντική επενδυτική και αναπτυξιακή ευκαιρία. Στις 13 Μαρτίου 2026 παρουσιάστηκε από τα συναρμόδια Υπουργεία μελέτη για τη χωροθέτηση και ανάπτυξη Κέντρων Δεδομένων στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της επιδίωξης η χώρα να καταστεί περιφερειακός κόμβος Data Centers στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η προσέλκυση τέτοιων επενδύσεων μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη της ψηφιακής οικονομίας και των τεχνολογικών υποδομών της χώρας. Η ανάπτυξή τους, όμως, λόγω της κλίμακας των απαιτούμενων πόρων και υποδομών, καθιστά αναγκαίο έναν ολοκληρωμένο και μακροπρόθεσμο εθνικό σχεδιασμό, ώστε οι αποφάσεις χωροθέτησης και σύνδεσης να βασίζονται σε τεκμηριωμένα στοιχεία για την ενεργειακή επάρκεια, τις δυνατότητες των δικτύων, τους υδατικούς πόρους, τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και τη φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής.
Το ισχύον αδειοδοτικό πλαίσιο προβλέπει καθεστώς γνωστοποίησης λειτουργίας για τα Κέντρα Δεδομένων, βάσει του Κεφαλαίου ΜΓ΄ του ν. 4442/2016, όπως προστέθηκε με τον ν. 5069/2023, καθώς και των σχετικών εφαρμοστικών κανονιστικών πράξεων.
Η ύπαρξη, ωστόσο, ειδικού αδειοδοτικού πλαισίου δεν υποκαθιστά την ανάγκη ενός συνολικού εθνικού σχεδίου που να συνδέει την αδειοδότηση με τον ενεργειακό, χωροταξικό, υδατικό και περιβαλλοντικό σχεδιασμό.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η πραγματική δυνατότητα του ηλεκτρικού συστήματος να εξυπηρετήσει τη νέα ζήτηση. Απαιτείται πλήρης εικόνα των αιτημάτων σύνδεσης, της αιτούμενης ισχύος, της γεωγραφικής κατανομής τους, του βαθμού ωριμότητας των επενδύσεων και του ηλεκτρικού χώρου που δεσμεύεται. Αντίστοιχα κρίσιμο είναι να αποσαφηνιστεί ποιος επωμίζεται το κόστος των αναγκαίων επεκτάσεων και ενισχύσεων των δικτύων και σε ποιο βαθμό η νέα ζήτηση μπορεί να επηρεάσει το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για τους υπόλοιπους καταναλωτές.
Αντίστοιχη ανάγκη ολοκληρωμένου σχεδιασμού υφίσταται για τους υδατικούς πόρους. Η κατανάλωση νερού ενός Data Center εξαρτάται σημαντικά από την τεχνολογία και το σύστημα ψύξης που χρησιμοποιείται. Για τον λόγο αυτό απαιτούνται στοιχεία όχι μόνο για τη συνολική κατανάλωση, αλλά και για την πηγή του νερού, τη χρήση πόσιμου ή ανακτημένου νερού, την τεχνολογία ψύξης και τις τοπικές συνθήκες υδατικού στρες.
Τις ανωτέρω διατυπώσεις ανέδειξε σχετικό αφιέρωμα του wearesolomon.gr της 16ης Σεπτεμβρίου 2026, με τίτλο: «Χωρίς σχέδιο η Ελλάδα για τα Data Centers».
Στο αφιέρωμα αυτό επισημαίνονται μία σειρά από στοιχεία που δεν πρέπει επ’ ουδενί να αγνοηθούν και τα οποία χρήζουν άμεσων και τεκμηριωμένων απαντήσεων από την Ελληνική Κυβέρνηση και τα συναρμόδια Υπουργεία. Ειδικότερα, στο αφιέρωμα αυτό θίγονται μία σειρά από ζητήματα, όπως:
• Την επάρκεια ενέργειας και τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας.
• Τον κίνδυνο αύξησης τιμών στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας για τους καταναλωτές.
• Ποιος πληρώνει για την αναβάθμιση και επέκταση του δικτύου.
• Τη δέσμευση του ηλεκτρικού δικτύου από έργα αμφίβολης ωριμότητας.
• Την υπερσυγκέντρωση Data Centers στην Αττική.
• Τις επιπτώσεις στα υδάτινα αποθέματα από τις αυξημένες ανάγκες κατανάλωσης νερού και την απουσία από τον υδάτινο σχεδιασμό.
• Τις σωρευτικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις για τους κατοίκους που διαμένουν πλησίον των Data Centers.
• Την ανάγκη επανεξέτασης του ισχύοντος πλαισίου περιβαλλοντικής κατάταξης και αδειοδότησης, ιδίως ως προς την αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων και την αποτροπή ενδεχόμενου τεχνητού τεμαχισμού ενιαίων επενδυτικών σχεδίων.
• Την διαφάνεια και την πρόσβαση των πολιτών στην πληροφορία, καθώς και τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στη λήψη αποφάσεων.
Το σχετικό αφιέρωμα του wearesolomon, πέρα των ανωτέρω ζητημάτων, αναδεικνύει και κάτι ακόμη: Σοβαρό ζήτημα ως προς την επάρκεια της δημόσιας πληροφόρησης και τη διαφάνεια εκ μέρους της Ελληνικής Κυβέρνησης, αφού μέχρι τη δημοσίευση αυτού δεν ήταν δυνατή η πλήρης ενημέρωση των πολιτών για τις πραγματικές δυνατότητες του δικτύου ενέργειας στην Ελλάδα για την εγκατάσταση των Data Centers στην Ελλάδα, όσο και για τις ανάγκες για κατανάλωση νερού που ανακύπτουν από την λειτουργία των Data Centers στην Ελληνική Επικράτεια.
Συμπληρωματικά στο αφιέρωμα του wearesolomon.gr, η ηλεκτρονική ιστοσελίδα της Καθημερινής στις 28 Σεπτεμβρίου 2026 δημοσίευσε ρεπορτάζ με τίτλο: «Ζώντας Ανάμεσα σε τρία Data Centers» (διαθέσιμο ηλεκτρονικά στον παρακάτω σύνδεσμο: https://www.kathimerini.gr/
• Στα Σπάτα κατασκευάζονται τρία μεγάλα data centers σε πολύ μικρή απόσταση από τον οικισμό της Χριστούπολης. Το τρίτο βρίσκεται μόλις 200 μέτρα από τα τελευταία σπίτια. Οι κάτοικοι, οι οποίοι αρχικά αντιμετώπισαν τις επενδύσεις ως ευκαιρία για νέες θέσεις εργασίας, εκφράζουν πλέον ανησυχίες κυρίως για τον συνεχή θόρυβο και τη θερμότητα από τα συστήματα ψύξης. Έχουν μάλιστα προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, αμφισβητώντας το καθεστώς αδειοδότησης μικρότερων μονάδων, για τις οποίες δεν απαιτείται περιβαλλοντική μελέτη και δημόσια διαβούλευση.
• Το σημαντικότερο ζήτημα που αναδεικνύει το ρεπορτάζ είναι ότι η Αττική διαθέτει περιορισμένο ηλεκτρικό χώρο. Data centers έχουν ήδη εξασφαλίσει όρους σύνδεσης για πάνω από 500 MW, ενώ το διαθέσιμο περιθώριο για νέα φορτία μέχρι το 2034 εκτιμάται περίπου στα 180 MW.
• Παράλληλα, τίθεται το ερώτημα ποιος πρέπει να έχει προτεραιότητα στην περιορισμένη ηλεκτρική ισχύ. Το άρθρο επισημαίνει ότι σήμερα τα αιτήματα στον ΑΔΜΗΕ εξετάζονται κυρίως με βάση τη σειρά υποβολής τους. Προωθούνται, ωστόσο, αυστηρότερα κριτήρια, όπως εγγυητικές επιστολές, περιβαλλοντικές εγκρίσεις και αποδεικτικά πραγματικής προόδου των επενδύσεων, ώστε να μην δεσμεύεται ηλεκτρικός χώρος από έργα που ενδέχεται τελικά να μην υλοποιηθούν.
• Όσον αφορά το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, τα περίπου 550 MW που έχουν ήδη εξασφαλίσει σύνδεση εκτιμάται ότι θα καταναλώνουν ετησίως ενέργεια ίση με περίπου 7%-8% της σημερινής εγχώριας ζήτησης. Εάν η πρόσθετη ζήτηση καλυφθεί από νέα έργα ΑΠΕ και αποθήκευση μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων, η επίδραση στους καταναλωτές μπορεί να είναι περιορισμένη. Αν όμως τα data centers ανταγωνίζονται απλώς νοικοκυριά και επιχειρήσεις στην υφιστάμενη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, μπορεί να δημιουργηθεί ανοδική πίεση στις τιμές.
Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει ήδη θεσπιστεί μηχανισμός συλλογής στοιχείων και αξιολόγησης της βιωσιμότητας των Data Centers με την Οδηγία (ΕΕ) 2023/1791 και τον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1364. Μεταξύ των δεικτών περιλαμβάνονται οι Power Usage Effectiveness (PUE), Water Usage Effectiveness (WUE), Energy Reuse Factor (ERF) και Renewable Energy Factor (REF), ενώ τα δημόσια στοιχεία της ευρωπαϊκής βάσης εμφανίζονται συγκεντρωτικά σε επίπεδο κράτους μέλους και Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, τα Data Centers αποτελούν κρίσιμες ψηφιακές υποδομές. Η κυβερνοασφάλεια, η επιχειρησιακή συνέχεια, η ανθεκτικότητα των υποδομών, η ασφάλεια της εφοδιαστικής αλυσίδας και η προστασία κρίσιμων δεδομένων αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Η Οδηγία NIS2 έχει ήδη ενσωματωθεί στην ελληνική έννομη τάξη με τον ν. 5160/2024, ενώ λειτουργεί Μητρώο Βασικών και Σημαντικών Οντοτήτων υπό την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας.
Πέραν της κυβερνοασφάλειας, τίθεται πλέον και το ευρύτερο ζήτημα της ψηφιακής κυριαρχίας της χώρας: Ποιοι κανόνες ισχύουν για την αποθήκευση και επεξεργασία κρίσιμων δεδομένων και συστημάτων του Δημοσίου, πώς διασφαλίζεται η επιχειρησιακή συνέχεια σε περίπτωση αλλαγής παρόχου ή κρίσης, πώς αποτρέπεται ο εγκλωβισμός σε συγκεκριμένους παρόχους ή τεχνολογίες και ποια είναι η στρατηγική της χώρας για την ανάπτυξη ανθεκτικών ψηφιακών υποδομών.
Τέλος, η αξιολόγηση των επενδύσεων σε Data Centers δεν μπορεί να περιορίζεται στο ύψος των ανακοινωμένων επενδύσεων. Απαιτείται τεκμηριωμένη αποτίμηση των μόνιμων θέσεων εργασίας, της εγχώριας προστιθέμενης αξίας, της συμμετοχής ελληνικών επιχειρήσεων, της σύνδεσης με ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια, καθώς και των συγκεκριμένων ωφελειών για τις τοπικές κοινωνίες.
Επειδή η ανάπτυξη Data Centers αποτελεί σημαντική επενδυτική ευκαιρία, αλλά προϋποθέτει ολοκληρωμένο εθνικό σχεδιασμό και σαφείς κανόνες.
Επειδή η ενεργειακή επάρκεια, η διαθεσιμότητα ηλεκτρικού χώρου και το κόστος ανάπτυξης των δικτύων αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους για το σύνολο της οικονομίας και των καταναλωτών.
Επειδή οι επιπτώσεις στους υδατικούς πόρους πρέπει να αξιολογούνται βάσει των πραγματικών χαρακτηριστικών κάθε εγκατάστασης και της φέρουσας ικανότητας κάθε υδατικού διαμερίσματος.
Επειδή απαιτείται να αξιολογούνται οι σωρευτικές και όχι μόνο οι μεμονωμένες περιβαλλοντικές, ενεργειακές, υδατικές και χωροταξικές επιπτώσεις από τη συγκέντρωση πολλών Data Centers στην ίδια περιοχή.
Επειδή η διαφάνεια, η πρόσβαση των πολιτών στην πληροφορία και η ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για τη χωροθέτηση έργων τέτοιας κλίμακας.
Επειδή η κυβερνοασφάλεια, η επιχειρησιακή συνέχεια και η ψηφιακή κυριαρχία συνδέονται άμεσα με τη λειτουργία των Data Centers ως κρίσιμων ψηφιακών υποδομών.
Επειδή είναι αναγκαία η τεκμηριωμένη αξιολόγηση του πραγματικού αναπτυξιακού αποτυπώματος των επενδύσεων αυτών για την ελληνική οικονομία και τις τοπικές κοινωνίες.
Ερωτάσθε κ.κ. Υπουργοί:
1. Για ποιο λόγο δεν έχει δημοσιοποιηθεί μέχρι σήμερα το πλήρες παραδοτέο της μελέτης που παρουσιάστηκε τον Μάρτιο του 2026 για τη χωροθέτηση και ανάπτυξη των Data Centers στην Ελλάδα; Προτίθεται η Κυβέρνηση να δημοσιοποιήσει το πλήρες κείμενο, μαζί με τις παραδοχές, τα πρωτογενή τεχνικά δεδομένα, τα σενάρια, τη μεθοδολογία και τα συμπεράσματά της; Ποιος ήταν ο εντολέας της μελέτης, ποιο το ακριβές αντικείμενο και τα παραδοτέα της και χρησιμοποιείται ήδη για τη λήψη αποφάσεων χωροθέτησης, αδειοδότησης ή σύνδεσης έργων;
2. Πόσα έργα Data Centers έχουν μέχρι σήμερα υποβάλει αίτημα σύνδεσης στο Σύστημα Μεταφοράς ή στο Δίκτυο Διανομής; Ποια είναι η συνολική αιτούμενη ισχύς και πόσα από τα αιτήματα αφορούν τον ΑΔΜΗΕ και πόσα τον ΔΕΔΔΗΕ;
3. Ποια είναι η γεωγραφική κατανομή των ανωτέρω αιτημάτων ανά Περιφέρεια και Περιφερειακή Ενότητα; Για κάθε έργο ή, εφόσον συντρέχουν λόγοι εμπορικού απορρήτου, σε συγκεντρωτικό επίπεδο ανά περιοχή, ποια είναι η αιτούμενη ισχύς, η ημερομηνία υποβολής, το στάδιο εξέτασης, η ύπαρξη ή μη προσφοράς σύνδεσης, ο βαθμός αδειοδοτικής ωριμότητας και το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης;
4. Ποια είναι σήμερα η μεθοδολογία με την οποία καθορίζεται η σειρά προτεραιότητας των αιτημάτων σύνδεσης Data Centers και ποιος είναι ο ρόλος του χρόνου υποβολής της αίτησης; Πόσος ηλεκτρικός χώρος έχει ήδη δεσμευτεί για έργα Data Centers και ποιο ποσοστό αυτού αντιστοιχεί σε ώριμα έργα; Προτίθεται η Κυβέρνηση να θεσπίσει διαφανές πλαίσιο προτεραιοποίησης, με αντικειμενικά και εκ των προτέρων δημοσιοποιημένα κριτήρια που, πέραν του χρόνου υποβολής, να συνεκτιμούν την επενδυτική και αδειοδοτική ωριμότητα, τη χωροθέτηση, την αξιοποίηση ΑΠΕ και αποθήκευσης, την ενεργειακή και υδατική αποδοτικότητα, την ανάκτηση απορριπτόμενης θερμότητας, την περιφερειακή ανάπτυξη και τα οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες; Εξετάζεται, όπου το θεσμικό και ευρωπαϊκό πλαίσιο το επιτρέπει, διαδικασία συγκριτικής αξιολόγησης όταν περισσότερες επενδύσεις διεκδικούν περιορισμένο διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο;
5. Προτίθενται τα συναρμόδια Υπουργεία να θεσπίσουν ειδικό πλαίσιο σύνδεσης και ενεργειακής λειτουργίας μεγάλων καταναλωτών, όπως τα Data Centers, με κανόνες ως προς τις εγγυήσεις, τις προθεσμίες υλοποίησης, τις ευέλικτες συνδέσεις, τη δυνατότητα περιορισμού φορτίου σε συνθήκες ανάγκης και τη συμμετοχή στη διαχείριση ζήτησης; Πώς ενθαρρύνεται η αξιοποίηση ιδιοπαραγωγής από ΑΠΕ, συστημάτων αποθήκευσης, έξυπνης διαχείρισης φορτίου και λοιπών τεχνολογιών που περιορίζουν την επιβάρυνση του ηλεκτρικού συστήματος;
6. Ποιος είναι ο προγραμματισμός του ΑΔΜΗΕ και του ΔΕΔΔΗΕ για τις απαιτούμενες αναβαθμίσεις και επεκτάσεις του Συστήματος Μεταφοράς και του Δικτύου Διανομής προκειμένου να καλυφθεί η αναμενόμενη πρόσθετη ζήτηση; Έχουν εκπονηθεί σενάρια επάρκειας ηλεκτροπαραγωγής και ισχύος που να ενσωματώνουν τις προβλεπόμενες ανάγκες των Data Centers και ποια είναι τα βασικά συμπεράσματά τους;
7. Ποιο είναι το εκτιμώμενο συνολικό κόστος των απαιτούμενων έργων μεταφοράς και διανομής για την εξυπηρέτηση των Data Centers; Ποιο μέρος του κόστους θα βαρύνει τους φορείς των επενδύσεων και ποιο τους Διαχειριστές του Συστήματος και του Δικτύου και, μέσω των ρυθμιζόμενων χρεώσεων, τους υπόλοιπους καταναλωτές;
8. Έχει αξιολογηθεί η επίδραση της πρόσθετης ζήτησης από τα Data Centers στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, στις αιχμές ζήτησης, στην επάρκεια ισχύος και στις ρυθμιζόμενες χρεώσεις; Ποια μέτρα προβλέπονται ώστε το κόστος που συνδέεται ειδικά με τις επενδύσεις αυτές να μην μετακυλίεται δυσανάλογα στους οικιακούς καταναλωτές και στις επιχειρήσεις;
9. Με ποιον τρόπο εφαρμόζεται στην Ελλάδα το άρθρο 26 παρ. 6 και 7 της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/1791, σύμφωνα με το οποίο Data Centers με συνολική ονομαστική εισροή ενέργειας άνω του 1 MW οφείλουν να αξιοποιούν την απορριπτόμενη θερμότητα ή άλλες εφαρμογές ανάκτησής της, εκτός εάν αποδεικνύεται ότι αυτό δεν είναι τεχνικά ή οικονομικά εφικτό; Πόσα υφιστάμενα ή σχεδιαζόμενα Data Centers στην Ελλάδα εμπίπτουν στην κατηγορία αυτή, σε πόσα έχει πραγματοποιηθεί η προβλεπόμενη ανάλυση κόστους-οφέλους και ποια αξιοποιούν ή προβλέπεται να αξιοποιήσουν την απορριπτόμενη θερμότητά τους σε δίκτυα τηλεθέρμανσης, θερμοκήπια, αγροδιατροφικές ή άλλες παραγωγικές εγκαταστάσεις;
10. Έχουν εκπονηθεί μελέτες για τη συνολική επίπτωση της ανάπτυξης των Data Centers στους υδατικούς πόρους της χώρας και ανά υδατικό διαμέρισμα; Έχουν ενσωματωθεί οι προβλεπόμενες ανάγκες τους στα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών και, εφόσον όχι, προτίθεται το αρμόδιο Υπουργείο να προχωρήσει στις αναγκαίες επικαιροποιήσεις;
11. Ποια στοιχεία τηρούνται ή θα απαιτούνται ανά Data Center για την κατανάλωση νερού, την πηγή υδροδότησης, τη χρήση πόσιμου ή ανακτημένου νερού, την τεχνολογία ψύξης και τον δείκτη Water Usage Effectiveness (WUE); Υπάρχουν ειδικοί περιορισμοί ή πρόσθετες απαιτήσεις για εγκαταστάσεις που χωροθετούνται σε περιοχές με υδατικό στρες;
12. Με ποιον τρόπο αξιολογούνται οι σωρευτικές περιβαλλοντικές, ενεργειακές, υδατικές και χωροταξικές επιπτώσεις όταν περισσότερα Data Centers εγκαθίστανται στην ίδια ευρύτερη περιοχή; Εξετάζεται η αναθεώρηση ή συμπλήρωση του υφιστάμενου περιβαλλοντικού πλαισίου, ώστε να αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά οι σωρευτικές επιπτώσεις και να αποτρέπεται ενδεχόμενος τεχνητός τεμαχισμός ενιαίων επενδυτικών σχεδίων;
13. Ποιο πλαίσιο ενημέρωσης και διαβούλευσης εφαρμόζεται με τις Περιφέρειες, τους Δήμους και τις τοπικές κοινωνίες πριν από τη χωροθέτηση μεγάλων εγκαταστάσεων Data Centers; Προτίθεται η Κυβέρνηση να ενισχύσει τη δημόσια πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με την αιτούμενη ηλεκτρική ισχύ, την κατανάλωση νερού, τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και το στάδιο υλοποίησης κάθε έργου;
14. Ποιος είναι ο αρμόδιος εθνικός φορέας για τη συλλογή, τον έλεγχο, την επαλήθευση και τη διαβίβαση στην ευρωπαϊκή βάση δεδομένων των στοιχείων που προβλέπονται από την Οδηγία (ΕΕ) 2023/1791 και τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1364; Πόσα Data Centers που υπάγονται στις σχετικές υποχρεώσεις έχουν υποβάλει μέχρι σήμερα στοιχεία και ποια είναι τα συγκεντρωτικά αποτελέσματα για την Ελλάδα;
15. Προτίθεται η Κυβέρνηση να δημιουργήσει δημόσιο εθνικό μηχανισμό ή μητρώο γεωγραφικής αποτύπωσης των Data Centers, με δημοσιοποίηση συγκεντρωτικών στοιχείων σε κατάλληλο επίπεδο χωρικής ανάλυσης για την εγκατεστημένη ισχύ, την ενεργειακή και υδατική κατανάλωση και τους δείκτες PUE, WUE, ERF και REF, με την επιφύλαξη της προστασίας εμπορικά ευαίσθητων και κρίσιμων για την ασφάλεια πληροφοριών;
16. Πόσοι πάροχοι υπηρεσιών Data Center που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ν. 5160/2024 και της Οδηγίας NIS2 έχουν εγγραφεί στο Μητρώο της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας; Πώς ελέγχεται η συμμόρφωσή τους ως προς τη διαχείριση κινδύνων, την ασφάλεια της εφοδιαστικής αλυσίδας, την επιχειρησιακή συνέχεια, την αντιμετώπιση περιστατικών και την αποκατάσταση μετά από κρίση;
17. Υπάρχει ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική για τη φιλοξενία κρίσιμων πληροφοριακών συστημάτων και δεδομένων του Δημοσίου σε Data Centers και cloud υποδομές; Ποια κριτήρια εφαρμόζονται ως προς τη δικαιοδοσία, τον τόπο αποθήκευσης και επεξεργασίας δεδομένων, τη διαλειτουργικότητα, τη φορητότητα δεδομένων και εφαρμογών, τα σχέδια εξόδου από έναν πάροχο και την αποτροπή φαινομένων τεχνολογικού ή συμβατικού εγκλωβισμού (vendor lock-in);
18. Υπάρχει εθνικός σχεδιασμός για τη γεωγραφική διασπορά των Data Centers, ώστε να αποφεύγεται η υπερσυγκέντρωση σε περιοχές με ήδη υψηλή πίεση στα δίκτυα και στους φυσικούς πόρους; Ποια κριτήρια χρησιμοποιούνται για την ενθάρρυνση επενδύσεων στην Περιφέρεια, λαμβάνοντας υπόψη τη διαθεσιμότητα ηλεκτρικής ισχύος, τις τηλεπικοινωνιακές υποδομές, τους υδατικούς πόρους, την ανθεκτικότητα και το αναπτυξιακό αποτύπωμα;
19. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε στις 21 Σεπτεμβρίου 2026 το Data Centre Energy Efficiency Package και προωθεί κοινό ευρωπαϊκό σύστημα κατάταξης και σήμανσης των Data Centers, ενώ παράλληλα έχει ξεκινήσει διαδικασία για τη θέσπιση ελάχιστων προτύπων απόδοσης. Πώς προετοιμάζεται η Ελλάδα για την εφαρμογή των εξελίξεων αυτών και προτίθεται η Κυβέρνηση να ενσωματώσει τα σχετικά κριτήρια στον εθνικό σχεδιασμό χωροθέτησης, αδειοδότησης, σύνδεσης και προτεραιοποίησης νέων Data Centers;
20. Ποια είναι η εκτίμηση της Κυβέρνησης ως προς τις πραγματικές θέσεις εργασίας που θα δημιουργηθούν από τις νέες επενδύσεις, την προστιθέμενη αξία στην ελληνική οικονομία και τη σύνδεση των Data Centers με ελληνικές επιχειρήσεις, ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια; Υπάρχουν συγκεκριμένοι δείκτες με τους οποίους αξιολογείται το αναπτυξιακό αποτέλεσμα των επενδύσεων αυτών;
21. Ποια είναι τα προβλεπόμενα οικονομικά, κοινωνικά και αναπτυξιακά οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες στις οποίες εγκαθίστανται Data Centers; Εξετάζεται η δημιουργία συγκεκριμένων, διαφανών και μετρήσιμων μηχανισμών ανταποδοτικότητας ή συμμετοχής των τοπικών κοινωνιών στα οφέλη από τις επενδύσεις αυτές;
Οι ερωτώντες βουλευτές
Παπανδρέου Γεώργιος
Πάνας Απόστολος
Παρασύρης Φραγκίσκος
Χριστοδουλάκης Εμμανουήλ
Νικητιάδης Γεώργιος
Μπιάγκης Δημήτριος
Τσίμαρης Ιωάννης
Γερουλάνος Παύλος
Μάντζος Δημήτριος
Χρηστίδης Παύλος
Αποστολάκη Μιλένα
Αποστολάκης Ευάγγελος
Αυλωνίτης Αλέξανδρος
Αχμέτ Ιλχάν
Βατσινά Ελένη
Γιαννακοπούλου Κωνσταντίνα (Νάντια)
Γιαννακούρας Ευάγγελος
Γρηγοράκου Παναγιώτα (Νάγια)
Δουδωνής Παναγιώτης
Θρασκιά Ουρανία (Ράνια)
Καζάνη Αικατερίνη
Κουκουλόπουλος Παρασκευάς (Πάρις)
Λιακούλη Ευαγγελία
Μιχαηλίδης Σταύρος
Μουλκιώτης Γεώργιος
Νικολαΐδης Αναστάσιος
Παππάς Πέτρος
Παραστατίδης Στέφανος
Πουλάς Ανδρέας
Σπυριδάκη Αικατερίνη
Σταρακά Χριστίνα
Χνάρης Εμμανουήλ
Χουρδάκης Μιχαήλ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου