Σε δημόσια διαβούλευση ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης – Ηλεκτρονική ψήφος ετεροδημοτών, εκλογή από την πρώτη Κυριακή και διατήρηση του «νόμου Βορίδη»

 Στην τελική ευθεία εισέρχεται η κατάρτιση του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ενός εκτεταμένου και ενοποιημένου θεσμικού πλαισίου που φιλοδοξεί να αναδιαμορφώσει συνολικά τον τρόπο λειτουργίας δήμων και περιφερειών. Το σχετικό νομοσχέδιο, που ξεπερνά τα 1.000 άρθρα και αναπτύσσεται σε περισσότερες από 1.800 σελίδες, αναμένεται μέσα στις επόμενες ημέρες να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση και σε λίγες εβδομάδες να κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή.

Αυτό ανακοίνωσε ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος, μιλώντας σε εκδήλωση του Ινστιτούτου Δημοκρατίας «Κωνσταντίνος Καραμανλής» με θέμα «Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης – Μία Απαραίτητη Μεταρρύθμιση», όπου παρουσιάστηκαν οι βασικοί άξονες της μεταρρύθμισης και αναπτύχθηκε ευρύτερος προβληματισμός για τη λειτουργία και την αντιπροσώπευση στην αυτοδιοίκηση.

Ενοποίηση της νομοθεσίας και άρση αντιφάσεων

Όπως ανέφερε ο υπουργός, ο νέος Κώδικας φιλοδοξεί να αποτελέσει τη βάση για όλες τις λειτουργίες της Αυτοδιοίκησης, ενσωματώνοντας σχεδόν 1.000 νομοθετικά κείμενα που σήμερα βρίσκονται σε ισχύ, διάσπαρτα σε νόμους ακόμη και προ 50ετίας. Στόχος είναι να μπει τέλος στην πολυνομία, στις επικαλύψεις και στις δυσερμήνευτες ή αντικρουόμενες διατάξεις που δημιουργούν διοικητικές εμπλοκές και καθυστερήσεις στην καθημερινή λειτουργία των ΟΤΑ.

Η φιλοσοφία της παρέμβασης, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η δημιουργία ενός ενιαίου, σαφούς και λειτουργικού πλαισίου, το οποίο θα απλοποιεί διαδικασίες και θα ενισχύει την αποτελεσματικότητα της τοπικής διοίκησης.

Ηλεκτρονική ψήφος για τους ετεροδημότες

Μεταξύ των καινοτομιών που παρουσίασε ο κ. Λιβάνιος περιλαμβάνεται η δυνατότητα των ετεροδημοτών, εφόσον έχουν προεγγραφεί, να ψηφίζουν στις αυτοδιοικητικές εκλογές από τον τόπο κατοικίας τους, ηλεκτρονικά μέσω tablet. Για τον σκοπό αυτό προβλέπεται η δημιουργία περίπου 500 ειδικών εκλογικών τμημάτων σε όλη τη χώρα.

Η ρύθμιση στοχεύει στη διευκόλυνση της συμμετοχής και στην αντιμετώπιση της αποχής, δίνοντας τη δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος χωρίς την ανάγκη μετακίνησης στον δήμο εγγραφής.

Εκλογή από την πρώτη Κυριακή

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στο εκλογικό σύστημα ανάδειξης των δημοτικών και περιφερειακών αρχών. Ο υπουργός τάχθηκε υπέρ της εκλογής από τον πρώτο γύρο, επισημαίνοντας ότι τότε εκφράζεται η πραγματική βούληση των πολιτών, καθώς καταγράφεται η μεγαλύτερη συμμετοχή και όλες οι επιλογές βρίσκονται στο τραπέζι, χωρίς να έχουν προηγηθεί συναλλαγές ή πολιτικές συμφωνίες μεταξύ πρώτης και δεύτερης Κυριακής.

Όπως σημείωσε, ο δεύτερος γύρος παρουσιάζει παραδοσιακά σημαντικά χαμηλότερη συμμετοχή, γεγονός που καθιστά, κατά την άποψή του, αντιφατική την αντίληψη ότι η τελική εντολή είναι ισχυρότερη. Μάλιστα, σε αρκετές περιπτώσεις, ο υποψήφιος που ηττάται στον δεύτερο γύρο έχει συγκεντρώσει περισσότερες ψήφους στον πρώτο από εκείνον που τελικά επικρατεί.

Δεν καταργείται ο «νόμος Βορίδη»

Ο κ. Λιβάνιος ξεκαθάρισε επίσης ότι δεν πρόκειται να καταργηθεί ο λεγόμενος «νόμος Βορίδη», ο οποίος υποχρεώνει τους δήμους να ασκούν έφεση σε πρωτόδικες αποφάσεις δικαστηρίων που αφορούν μονιμοποίηση συμβασιούχων.

Όπως τόνισε, όλες οι προσλήψεις πραγματοποιούνται μέσω ΑΣΕΠ και δεν μπορεί να υπάρξει μονιμοποίηση «από την πίσω πόρτα», την ώρα που, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, περίπου 150.000 πολίτες αναμένουν τον διορισμό τους μέσω των προβλεπόμενων διαδικασιών.

Προτάσεις για περισσότερη αυτονομία στους δήμους

Από την πλευρά της ακαδημαϊκής κοινότητας, ο καθηγητής Διοικητικής Επιστήμης και Δημοσίου Δικαίου του ΕΚΠΑ Νικόλαος Χλέπας διατύπωσε σειρά προτάσεων για τη βελτίωση της λειτουργίας της αυτοδιοίκησης.

Μεταξύ άλλων, πρότεινε να δοθεί η δυνατότητα στους δήμους να διαμορφώνουν οι ίδιοι τις εσωτερικές τους υποδιαιρέσεις, να επιτραπεί στα κόμματα να έχουν επίσημες υποψηφιότητες, να ενισχυθεί ο έλεγχος των δαπανών και της προεκλογικής προβολής, να επανεξεταστεί η μεταφορά μέρους ή και του συνόλου του ΕΝΦΙΑ στην αυτοδιοίκηση, καθώς και να αναλάβουν οι ΟΤΑ ενεργό ρόλο στη διαχείριση του αποθέματος εγκαταλελειμμένων ακινήτων.

Ζήτημα αντιπροσώπευσης και εναλλακτικές 

Ο καθηγητής Εφαρμοσμένης Στατιστικής του ΑΠΘ Θεόδωρος Χατζηπαντελής ανέδειξε το ζήτημα της αντιπροσώπευσης στις αυτοδιοικητικές εκλογές, σημειώνοντας ότι συχνά ο πρώτος σε σταυρούς δημοτικός σύμβουλος έχει επιλεγεί μόλις από το 5% του εκλογικού σώματος.

Παράλληλα, επικαλέστηκε έρευνες σύμφωνα με τις οποίες πάνω από το 60% των ψηφοφόρων δεν θυμάται σε ποιους υποψηφίους συμβούλους έδωσε σταυρό προτίμησης. Ως εναλλακτική πρόταση παρουσίασε το σύστημα της απλής μεταφερόμενης ψήφου, όπου ο ψηφοφόρος δηλώνει κατά σειρά προτίμησης πολλαπλές επιλογές. Εάν η πρώτη επιλογή δεν εκλεγεί, η ψήφος μεταφέρεται στη δεύτερη και ούτω καθεξής, ώστε να μην χάνεται καμία ψήφος.

Επιφυλάξεις από την ΚΕΔΕ

Κλείνοντας τη συζήτηση, ο γενικός γραμματέας της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας Δημήτρης Καφαντάρης εξήρε τη συμβολή του υπουργού Εσωτερικών στη στήριξη της αυτοδιοίκησης, επισημαίνοντας ωστόσο ότι οι αλλαγές θα κριθούν στην πράξη, κατά την εφαρμογή τους. Όπως ανέφερε, ο νέος Κώδικας δεν συνιστά τη μεγάλη μεταρρύθμιση που προσδοκά η αυτοδιοίκηση, θέτει όμως προδιαγραφές και αυστηρούς κανόνες για το πώς θα μπορούν να λειτουργούν στο εξής οι ΟΤΑ.

Τον συντονισμό της εκδήλωσης ανέλαβε η δημοσιογράφος Μαρία Μαγγλάρα.